-
Duurzaam én comfortabel -
Slimme (infrarood)warmte -
Erkende installateurs -
Volledig ontzorgd
Wat is de SIM-subsidie?
Bezit u een rijksmonument? Dan is de Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (SIM) waarschijnlijk de belangrijkste regeling voor u. De SIM is er voor eigenaren van rijksmonumenten zónder woonfunctie.
Deze monument subsidie vergoedt een fors deel van het reguliere onderhoud aan uw kerk, kasteel, molen, fabriek of ander erfgoedpand. Doel: het Nederlandse erfgoed in goede staat houden.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voert de regeling uit. U vraagt aan op basis van een zesjarig instandhoudingsplan, en de overheid betaalt mee aan sober en doelmatig onderhoud.
Neem contact op
Ik adviseer u graag over de juiste verwarmingsoplossing
Marco van de Bilt - Eigenaar Wardenaar
Subsidie Instandhouding Monumenten
-
Tot 50% subsidie op onderhoud
-
Voor kerken, kastelen en monumenten
-
Aanvraag 1 februari t/m 31 maart
-
Wardenaar adviseert monumenteigenaren
Voor wie is de SIM-subsidie bedoeld?
De SIM is er voor eigenaren van rijksmonumenten zónder woonfunctie. In de praktijk gaat het om drie categorieën:
- Gebouwde rijksmonumenten:
kerken, kastelen, molens, fabrieken, boerderijen, gemeentegebouwen en industrieel erfgoed. - Groene rijksmonumenten:
historische tuinen, parken, landgoederen en begraafplaatsen. - Archeologische rijksmonumenten:
terreinen met archeologische waarde.
Particulieren kunnen aanvragen, net als stichtingen, kerkgenootschappen, verenigingen en bedrijven. Een belangrijk detail dat veel eigenaren over het hoofd zien: een kerk, kasteel of molen waarin gewoond wordt geldt niet als woonhuis. Voor monumenten met een gewone woonfunctie is er een aparte regeling, de Woonhuissubsidie.
In totaal is er voor 2026 € 103 miljoen beschikbaar. Daarvan gaat € 86,3 miljoen naar gebouwde rijksmonumenten, met € 5 miljoen specifiek voor grote kerkgebouwen. Groene rijksmonumenten krijgen € 15,2 miljoen en archeologische rijksmonumenten € 1,5 miljoen.
Hoeveel subsidie krijgt u?
De SIM subsidieregeling vergoedt een percentage van de subsidiabele kosten over zes jaar. De maximale subsidiabele kosten zijn 3% van de herbouwwaarde, gerekend over zes jaar. Voor 2026 zien de percentages er als volgt uit:
| Type rijksmonument | Niet-bedrijfsmatig | Bedrijfsmatig |
|---|---|---|
| Gebouwde rijksmonumenten | 50% | 30% |
| Groene rijksmonumenten | 50% | 30% |
| Archeologische rijksmonumenten | 80% | 60% |
Een rekenvoorbeeld om het concreet te maken:
Stel uw kerk heeft een herbouwwaarde van € 2.000.000. Dan zijn de maximaal subsidiabele kosten (3%) € 60.000. Bent u als kerkgenootschap niet-bedrijfsmatig actief? Dan krijgt u 50% subsidie, oftewel € 30.000 over zes jaar. De RCE keert dat uit in jaarlijkse voorschotten van 15% van het totaal, met de laatste 10% bij eindverantwoording.
Wat is wel en niet subsidiabel?
Hier ontstaat in de praktijk regelmatig verwarring. Wij merken het zelf vaak in adviesgesprekken: kerkrentmeesters of monumenteigenaren denken dat ze met de SIM een nieuwe verwarming kunnen aanschaffen. Dat klopt niet helemaal. De SIM is bedoeld voor regulier en planmatig onderhoud dat de monumentale waarde in stand houdt, niet voor verduurzamingsinvesteringen.
Wel subsidiabel
- Schilderwerk, voegwerk en herstel van houten kozijnen.
- Onderhoud aan dakgoten, hemelwaterafvoeren en dakbedekking.
- Plaatselijk herstel van metselwerk, houtwerk en natuursteen.
- Onderhoud aan installaties die noodzakelijk zijn voor de instandhouding van het monument, zoals het in goede staat houden van een verwarmingsinstallatie.
- Planvormingskosten en begeleiding van de uitvoering.
- Een verduurzamingsonderzoek als aanvulling op het reguliere onderhoud.
Niet subsidiabel
- Aanschaf en installatie van geheel nieuwe verduurzamingsmaatregelen, zoals isolatie, zonnepanelen of een nieuwe verwarming.
- Restauratiewerkzaamheden die niet onder regulier onderhoud vallen.
- Werkzaamheden die al gestart zijn vóór de subsidieaanvraag.
Wilt u nieuwe infrarood verwarming plaatsen? Kijk dan naar regelingen als DUMAVA (voor maatschappelijk vastgoed), de EIA (voor zakelijke eigenaren) of een Duurzame Monumenten-lening van het Nationaal Restauratiefonds. Vaak adviseren wij om die trajecten parallel te laten lopen aan een SIM-aanvraag voor het reguliere onderhoud.
Onze ervaring met monumentaal erfgoed
Wardenaar werkt al meer dan dertig jaar aan verwarming voor o.a. monumentale gebouwen en kerken. We verwarmden onder andere een monumentale kerk in Weesp met gasgestookte infraroodstralers, plaatsten oplossingen in de Sint Martinuskerk en leverden een aangepaste opstelling voor de Gouden Koets veranda bij het Rijksmuseum.
Op de Kerkenbeurs en de Monument vakbeurs spreken wij jaarlijks vele eigenaren en kerkrentmeesters die met dezelfde vraagstukken worstelen.
Wat ons aan deze projecten leert: bij erfgoed is geen pand hetzelfde. Een dorpskerk uit de 14e eeuw vraagt om een andere aanpak dan een 19e-eeuws kasteel of een pakhuis. Wat wel hetzelfde is, is de wens om comfort te creëren zonder het monument geweld aan te doen. En om dat slim te combineren met regelingen zoals de SIM subsidie.
Bekijk onze monumentale referentiesOnze monumentale referenties
Project
Duurzame infrarood verwarming in rijksmonumentale kerk in Hoorn
Project
Infraroodstralers in de open veranda geïnstalleerd
Project
Infrarood gasstralers voor monumentale kerk De Grote of Sint-Laurenskerk in Weesp
Project
Infrarood verwarming voor monumentale Westhal in Amsterdam
Project
Kerkverwarming installatie Bonifacius Kerk Medemblik
Project
Kerkverwarming met gasstralers en elektrische panelen in Nederhorst den Berg
SIM en infrarood verwarming, hoe past dat samen?
Eén van de meest gestelde vragen die wij krijgen op bijvoorbeeld de Kerkenbeurs: kan ik met de SIM-subsidie een infrarood verwarming aanschaffen? Het korte antwoord is nee, maar daarmee is het verhaal niet af. Op drie manieren is de SIM wel relevant als u over verwarmen nadenkt.
-
Verduurzamingsonderzoek als opstap.
Bij uw onderhoudsaanvraag kunt u tegelijk een verduurzamingsonderzoek aanvragen. Dat onderzoek brengt in kaart welke verduurzamingsmaatregelen passen bij uw monument, dus ook welke verwarming geschikt zou zijn. Wij werken in dergelijke onderzoeken regelmatig samen met monumentadviseurs en bouwhistorici. Het levert vaak een onderbouwd plan op dat u later weer kunt gebruiken voor een DUMAVA- of EIA-aanvraag.
-
Onderhoud aan een bestaande installatie.
Heeft u al een (gedeeltelijk werkende) verwarming in uw monument? Dan kan onderhoud daaraan onder de SIM vallen, zolang het bijdraagt aan het in stand houden van het monument zelf. Denk aan revisie, vervanging van versleten onderdelen of herinregeling.
-
Combineren met andere regelingen.
Voor de daadwerkelijke aanschaf en plaatsing van nieuwe infrarood verwarming kijken wij samen met u naar DUMAVA en de EIA-investeringsaftrek. In de praktijk zien we dat eigenaren beide trajecten naast elkaar laten lopen. SIM voor het reguliere onderhoud, DUMAVA of EIA voor de verduurzaming.
Waarom infrarood past bij monumenten
Een vraag die we vaak krijgen: waarom kiezen zoveel kerken en monumenten voor infrarood en niet voor een traditioneel systeem? Vijf redenen die in de praktijk telkens terugkomen:
- Geen ingrijpende installatiewerkzaamheden.
Geen leidingwerk door historische muren, geen breekwerk in vloeren of gewelven. De installatie is grotendeels reversibel, een belangrijk principe in de monumentenzorg. - Stabiele luchtvochtigheid.
Infrarood verwarmt mensen en objecten, niet de lucht. Sterke fluctuaties in luchtvochtigheid blijven uit, en dat is precies wat houtwerk, orgels, schilderingen en historische interieurs nodig hebben om niet te beschadigen. - Snelle warmte op aanvraag.
In een kerk die alleen op zondag in gebruik is, of een sporthal die per dagdeel verschilt, is dit een groot voordeel. U verwarmt alleen wanneer er iemand aanwezig is, zonder lange opwarmtijd. - Esthetische oplossingen.
Onze panelen en stralers zijn zo ontworpen en geplaatst dat ze visueel ondergeschikt blijven aan de ruimte. In de kerk in Weesp bijvoorbeeld hangen de stralers zo hoog dat ze vanaf de kerkbanken nauwelijks opvallen. - Lager energieverbruik.
Door gericht en zonegestuurd te verwarmen besparen monumenten vaak fors op energiekosten. Dat sluit goed aan bij de verduurzamingsdoelen waar veel kerken en stichtingen mee bezig zijn.
Hoe vraagt u de SIM-subsidie aan?
De aanvraag bestaat uit een aantal stappen. Begin op tijd, want goed voorbereid betekent meer kans van slagen.
- Bouwkundige inspectie. Een onafhankelijke inspecteur brengt de bouwkundige staat van uw monument in kaart. Dit rapport is de onderbouwing van uw plan.
- Zesjarig instandhoudingsplan. U stelt een gedetailleerd onderhoudsplan op voor de komende zes jaar, met begroting per jaar en per onderdeel.
- Aanvraagperiode. Dien uw aanvraag in tussen 1 februari en 31 maart bij de RCE via cultureelerfgoed.nl. Voor de periode 2027 tot en met 2032 dient u dus uiterlijk 31 maart 2026 in.
- Beoordeling. De RCE beoordeelt uw aanvraag. Bij een positief besluit ontvangt u jaarlijks 15% van het toegekende bedrag als voorschot.
- Eindverantwoording. Na zes jaar levert u een verantwoording in. Daarna wordt de laatste 10% uitbetaald.
Onze tip uit de praktijk: een onderbouwd plan met realistische begroting verhoogt de slagingskans aanzienlijk. Wij leveren u de technische specificaties en kostenramingen voor onderhoud aan bestaande verwarmingsinstallaties of voor een verduurzamingsonderzoek.
Wat verandert er in 2026?
De Rijksdienst Cultureel Erfgoed heeft de SIM voor 2026 op een aantal punten aangepast:
- Het structurele budget is vastgesteld op € 103 miljoen, met een nieuwe verdeling over de drie categorieën.
- 60% van het budget gaat naar kleine aanvragen, 40% naar grote. Voor gebouwde rijksmonumenten ligt de grens bij een herbouwwaarde van € 8,3 miljoen.
- Het maximale subsidiabele uurloon is per 1 januari 2026 verhoogd naar € 55,50.
Voor molens is het maximumbedrag aan subsidiabele kosten verhoogd van € 72.500 naar € 95.000. - De verantwoording van het verduurzamingsonderzoek is vereenvoudigd.
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de SIM-regeling 2026 zoals gepubliceerd door de RCE. Bedragen, percentages en voorwaarden kunnen jaarlijks wijzigen. Raadpleeg voor de meest actuele situatie altijd cultureelerfgoed.nl
Klaar om uw monument te verduurzamen?
Of u nu een SIM-aanvraag voorbereidt of nadenkt over een combinatie met DUMAVA of EIA investeringsaftrek, wij denken graag mee. Wij adviseren u over een verwarmingsoplossing die past bij uw monument, bij het beschikbare budget en bij de regelingen waarvan u gebruik wilt maken.
Een vrijblijvend gesprek kost u niets en levert u meestal direct een aantal bruikbare inzichten op.
Vakbeurs Monument – 19/21 mei ’26
Geïnteresseerd? Kom langs op de Monument vakbeurs later deze maand, daar staan wij met onze stand om u te adviseren en alle mogelijkheden te bespreken.
Vakbeurs monument
Brabanthallen Den Bosch
19,20,21 mei 2026
Meer info vakbeurs Monument
Veelgestelde vragen over de SIM-subsidie
Kan ik met de SIM-subsidie infrarood verwarming aanschaffen?
Nee, niet direct. De SIM is bedoeld voor regulier onderhoud, niet voor de aanschaf van nieuwe verduurzamingsmaatregelen. Wel kunt u via de SIM een verduurzamingsonderzoek financieren waarin infrarood verwarming als optie wordt onderzocht. Voor de aanschaf zelf kijken we naar DUMAVA en de EIA.
Hoe vaak kan ik de SIM-subsidie aanvragen?
Eens per zes jaar, op basis van een zesjarig instandhoudingsplan. Na afloop van die periode kunt u opnieuw de SIM-subsidie aanvragen.
Wat als mijn aanvraag wordt afgewezen wegens budgetuitputting?
Dan kunt u het volgende jaar opnieuw indienen. De RCE adviseert om vroeg in de aanvraagperiode in te dienen, want het budget wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst binnen elke categorie.
Wie helpt mij met het opstellen van het onderhoudsplan?
Voor het bouwkundige deel werkt u meestal met een gespecialiseerde monumentenadviseur. Voor het deel dat gaat over installatietechniek, zoals een verduurzamingsonderzoek of het onderhoud aan een verwarmingsinstallatie, helpen wij u verder. Wij leveren de specificaties en kostenramingen die u nodig heeft voor uw aanvraag.
Wat is het verschil tussen SIM en de Woonhuissubsidie?
De SIM subsidie is uitsluitend voor rijksmonumenten zonder woonfunctie. Voor monumentale woonhuizen geldt de aparte Woonhuissubsidie. Een kerk of kasteel waarin gewoond wordt valt overigens nog steeds onder de SIM, dat is een veelvoorkomend misverstand.
